Heri 5
Kifungu cha Biblia: Mathayo 5:7
“7 Heri wenye rehema, maana hao watapata rehema.”
Ndugu wapendwa, Neno la Mungu tunalosikia halitufundishi jambo lisilowezekana.
Tunaitwa kuwa watakatifu, kuishi kwa Roho, kurejesha sura ya Mungu iliyopotea na kushiriki katika tabia yake ya uungu. Haya si maungamo ya imani tu; yanapaswa kuzaa matunda halisi. Mnaposikiliza Heri, msiseme tu, “Yanafurahisha na yamejaa neema,” au, “Ninatamani Neno.” Yafanyeni kuwa sehemu yenu kweli. Heri zionekane katika maisha yenu ili mpate kujua maana ya Mungu kutembea nanyi kila siku. Wenzenu waumini na wasioamini wawatambue kuwa watoto wa Mungu.
Ninaomba katika jina la Bwana kwamba wengine waone mabadiliko yenu kupitia Neno na kusema jinsi watu wa Mungu walivyo tofauti kweli na jinsi mlivyobarikiwa duniani. Ujumbe wa leo unahusu heri ya tano: “Heri wenye rehema, maana hao watapata rehema.” Kuwa na rehema humaanisha hasa kumhurumia mtu. Rehema ya Mungu inafanana na wema unaotajwa katika tunda tisa la Roho Mtakatifu. Mathayo 12:19–20 inaeleza wema hivi: “Hatazozana wala kupiga kelele, wala mtu hatasikia sauti yake njiani. Mwanzi uliopondeka hatauvunja, wala utambi utokao moshi hatauzima.” Wema unapozaa matunda kwa Roho, huonekana katika matendo. Rehema ni wema huo unaotendwa, pamoja na kutoa nidhamu inapohitajika.
Awali tuliangalia tofauti kati ya tunda la Roho Mtakatifu na Heri. Tunda la Roho Mtakatifu ni kweli ambazo Mungu anataka zikue mioyoni mwetu, na Heri ni matunda hayo yanayoonyeshwa kwa matendo. Kupitia matendo hayo tunaweza kuonja baraka za Mungu katika sehemu mbalimbali za maisha yetu. Rehema ni tunda la wema lililo moyoni likidhihirika kwa matendo, nayo inaweza kugawanywa katika aina tatu. Ya kwanza ni “rehema ya kusamehe.” Kama tulivyoeleza, wema ni moyo wa Yesu, ambaye hazozani wala kupiga kelele, havunji mwanzi uliopondeka wala kuzima utambi unaofuka moshi. “Kutovunja mwanzi uliopondeka” kunamaanisha kwamba haidhuru mtu awe mwovu kiasi gani, Mungu huvumilia na kumngoja kwa subira badala ya kumwadhibu mara moja, ikiwa bado kuna uwezekano hata mdogo wa kuokoka. “Kutokuzima utambi unaofuka moshi” kunaonyesha moyo wa Mungu kwa watoto wake waliojazwa Roho. Hata wanaposhindwa kuishi kulingana na kweli, hamwachi mtu yeyote.
Moyo wa Bwana ni kuwaongoza na kuwaamsha kwa subira hata wale wanaotenda dhambi, akiwasaidia wabadilike kupitia Roho na kweli. Kuwa na moyo huo wa Bwana ni kutenda rehema: kuwaelewa, kuwasamehe na kuwaongoza kwenye njia iliyo sawa wale waliokukosea. Rehema hutokana na kufikiri kwa mtazamo wa wengine na kutafuta mema yao, badala ya kufikiri kwa mtazamo wako au kwa faida yako mwenyewe. Husaidia kuelewa hata mambo magumu kueleweka na kuonyesha huruma. Wenye rehema nao watapata rehema ya Mungu. Sisi tuliomwamini Yesu Kristo tayari tumepokea rehema zake nyingi. Kama Mungu asingetuhurumia na kutusamehe dhambi zetu, tungekuwa tumetupwa kuzimu kuteseka milele. Lakini kwa imani katika Yesu Kristo, Mwana pekee wa Mungu, tumesamehewa bure na kuokolewa. Hata tukifanya dhambi baada ya kumwamini na kumhuzunisha Mungu, yeye hutusubiri kwa subira tutubu, kama baba wa mwana mpotevu.
Tunapotubu kwa dhati na kurudi kwa Mungu, hatuambii, “Umenivunja moyo,” au, “Umetenda dhambi nyingi sana.” Badala yake, hutusamehe kabisa na hazikumbuki tena dhambi zetu, kama mashariki ilivyo mbali na magharibi. Lakini ili tupokee rehema ya Mungu, lazima nasi tuwasamehe wengine kama sala ya Bwana inavyosema: “Utusamehe deni zetu, kama sisi nasi tulivyowasamehe wadeni wetu.” Tunaweza kumwomba Mungu aturehemu dhambi zetu ikiwa tu tunawaonyesha rehema waliotukosea. Tukisali Sala ya Bwana kila siku lakini tusisamehe wala kuonyesha rehema, sala zetu huwa maneno matupu na kumvunjia Mungu heshima. Mfano wake umo katika Mathayo 18. Petro alimwuliza Yesu, “Bwana, ndugu yangu anikose mara ngapi nami nimsamehe? Hata mara saba?” Yesu akamjibu, “Sikuambii hata mara saba, bali hata sabini mara saba.” Maana yake tusihesabu mara tunazosamehe, bali tusamehe daima na kuonyesha rehema. Yesu akatoa mfano: mtumishi mmoja alikuwa na deni la talanta elfu kumi kwa mfalme, deni ambalo hangeweza kulipa.
Kwa kuwa hakuweza kulipa, yeye, mkewe, watoto wake na mali zake walipaswa kuuzwa. Mtumishi huyo aliomba rehema, naye mfalme akamhurumia na kumsamehe deni lote. Lakini alipotoka, alikutana na mtumishi mwenzake aliyekuwa na deni lake la dinari mia moja. Badala ya kumhurumia, alimshika koo na kudai alipwe. Mtumishi mwenzake alimsihi amvumilie, lakini akakataa na kumtupa gerezani. Kwa thamani ya leo, mtumishi huyu alisamehewa deni la zaidi ya dola bilioni moja, lakini akamtia mwenzake gerezani kwa deni la dola elfu kumi tu. Mfalme aliposikia hayo alikasirika sana na kumwita. “Ewe mtumwa mwovu, nilikusamehe deni lote kwa kuwa uliniomba. Je, haikukupasa nawe kumhurumia mtumwa mwenzako, kama nilivyokuhurumia?”
Kisha mfalme akamtupa mtumishi huyo gerezani mpaka alipe deni lake. Yesu alihitimisha mfano huu katika Mathayo 18:35 akisema, “Baba yangu wa mbinguni atawatendea vivyo hivyo ninyi, msiposamehe kila mtu ndugu yake kutoka moyoni mwenu.” Ndugu wapendwa, sote tulikuwa wenye dhambi tuliostahili kuzimu, lakini tulihesabiwa haki kwa damu ya Yesu Kristo msalabani. Baada ya kupokea neema hii, tukishindwa kusamehe kosa dogo hata la ndugu zetu na badala yake tukabeba chuki na hukumu mioyoni, ni aibu iliyoje mbele za Mungu! Yakobo 2:13 inasema, “Maana hukumu haina huruma kwake yeye asiyetenda huruma; huruma huishinda hukumu.” Tunapoona kibanzi katika jicho la ndugu yetu, mara nyingi hatuoni boriti lililo katika jicho letu. Kwa mtazamo wa dunia, baadhi ya makosa huonekana hayawezi kusameheka. Wakati mwingine mtu hutenda kosa linalosababisha matatizo makubwa na kuwavunja moyo wengine, hasa anapokuwa mwamini mwenzetu.
Kwa mfano, wazia mwamini mwenzako anayekusema vibaya, kukusingizia au kutafuta makosa yako ili kukuaibisha mbele ya wengine. Au labda anakopa kiasi kikubwa cha pesa na kukataa kukulipa, anavunja ahadi au anapuuza wajibu wake na kukusababishia hasara. Ukiwa na moyo wa rehema hata katika hali hizo, hutabeba chuki wala kinyongo. Makosa mbele za Mungu yanapaswa kurekebishwa, nasi tunawaombea watu wabadilike kwa njia ya kweli. Tangu kanisa lilipoanzishwa, tumekutana na waumini wa aina nyingi: wanaosingizia wengine na kusababisha migawanyiko, wanaosababisha matatizo ya fedha na kuwashawishi wengine kutenda dhambi, wanaopuuza wajibu, na viongozi wanaosababisha matatizo kanisani kwa kutomtii Mungu. Haidhuru mwamini amekosea kiasi gani, Mchungaji Mstaafu Lee hakumkemea mtu hadharani wala kuuliza kwa nini alifanya jambo fulani. Hakusema maneno yasiyo ya fadhili. Badala yake, aliwasubiri kwa subira wale waliokuwa hatarini kuanguka wabadilike. Sisi pia tunapaswa kuonyesha rehema na kusamehe. Haimaanishi kwamba tunapaswa kupuuza makosa. Tunapaswa kuyapima kwa Neno la Mungu na kufundisha kweli ili kumsaidia mtu apate ufahamu. Tunapotaja kosa la mtu na kumshauri, tusifiche ukosoaji kwa jina la ushauri wa upendo kwa sababu tu matendo yake yanapingana na maoni au hisia zetu za haki. Hata tukinukuu Neno la Mungu mara nyingi, tukifanya hivyo bila upendo na kwa moyo mwovu, hatutendi sawa mbele za Mungu. Katika hali hizo Roho Mtakatifu hawezi kutenda kazi, nasi hatuwezi kuubadilisha moyo wa mtu.
Pia si sawa kuwa na kiburi na kujaribu kuwafundisha na kuwadhibiti wengine kulingana na mapenzi yetu wenyewe. Badala yake, tuwakaribie kwa moyo wa rehema, tuelewe hali yao na tuwe na upendo ulio tayari kujitoa. Tuwasali na kuwashauri. Tukiwa na moyo huo, tunaweza kuiongoza roho ya mtu kwenye kweli, hata kwa nidhamu inapohitajika. Aina ya pili ya rehema ni rehema ya kutoa nidhamu. Ingawa kusamehe na kutoa nidhamu huonekana kuwa kinyume, sivyo. Nidhamu yenye rehema hutolewa kwa upendo, si kwa chuki au hukumu, na ina nguvu ya kubadilisha na kurejesha. Hebu tuangalie nidhamu ya Mungu yenye rehema. Waebrania 12:6 inasema, “Maana yeye ambaye Bwana ampenda humrudi, naye humpiga kila mwana amkubaliye.” Mstari wa 8 unasema, “Lakini kama ninyi hamna kurudiwa, ambako ni fungu la wote, basi ninyi ni wana haramu wala si wana halali.” Kwa kuwa sisi ni watoto wapendwa wa Mungu, tunapotenda dhambi hufuata nidhamu. Nidhamu humwongoza mtu kutembea katika kweli. Mtu asiye na uhusiano na Mungu akiendelea kutenda dhambi, Mungu anaweza kumwacha na hatapokea nidhamu. Bila hofu, ataishi katika dhambi na hatimaye kuelekea kuzimu. Kwa mfano, mwanao akiiba kitu chako kisha akatubu kwa dhati na kuomba msamaha, ungefanya nini? Bila shaka ungemkumbatia na kusema, “Nimekusamehe, lakini usifanye tena.” Hiyo ni rehema ya kusamehe. Mtoto akisema mara nyingi kwamba ametubu lakini akaendelea kutenda dhambi, mzazi atamwonya na kumkemea. Asiposikiliza, nidhamu inahitajika ili kumrekebisha.
Mzazi humwadhibu mtoto kwa sababu anampenda; asiporekebishwa, mtoto anaweza kuwa mwizi, kwa hiyo nidhamu inahitajika ili kumwamsha na kumrudisha kwenye njia. Lakini akiiba mtoto wa jirani badala ya mtoto wake mwenyewe, mzazi huyo angefanya nini? Mtu mwema anaweza bado kumsamehe na kumhurumia, lakini watu wengi hawatafanya hivyo. Watabeba kinyongo, wakimsengenya na kumhukumu mtoto wa jirani. Nidhamu inapaswa kutokana na upendo, si chuki au hisia mbaya. Mzazi akimwadhibu mtoto kwa kinyongo, akitaka kulipiza maumivu au kufadhaika kwake mwenyewe, anaweza hata kuita polisi ili kumwadhibu. Hiyo si nidhamu ya upendo, bali ni uchungu. Rehema ya kweli katika nidhamu imejikita katika upendo. Vivyo hivyo, ukimwona ndugu akitenda dhambi, usimhukumu wala kumsengenya. Ukifanya hivyo, hutofautiani na jirani asiye na upendo atendaye kwa nia mbaya. Badala yake, mwonye na kumkemea kwa uthabiti na moyo wa upendo ili umwongoze atubu. Hiyo ndiyo rehema ya nidhamu. Biblia inaeleza wazi namna ya kumwonya na kumwadhibu ndugu aliyefanya dhambi (Mathayo 18:15–17): “Ndugu yako akikosa, enenda ukamwonye, wewe na yeye peke yenu; akikusikia, umempata ndugu yako. Lakini asipokusikia, chukua pamoja nawe mtu mmoja au wawili, ili kwa vinywa vya mashahidi wawili au watatu kila neno lithibitishwe. Asipowasikiliza hao, liambie kanisa; asipolisikiliza kanisa pia, na awe kwako kama mtu wa mataifa na mtoza ushuru.”
Utaratibu huu ni sehemu ya rehema ya nidhamu. Kuna namna nyingi za kuonyesha rehema, kama kuwahurumia maskini au wenye mahitaji. Ndugu akiwa maskini, kusema tu, “Pole sana,” si rehema ya kweli. Rehema ya kweli inayokubaliwa na Mungu ni kushiriki ulicho nacho mtu anapohitaji msaada. Wengine huenda wakadhani hawana chochote cha kutoa, lakini mtoto wako akiwa na njaa hutasema, “Mimi pia ni maskini; siwezi kufanya lolote.” Utashiriki ulicho nacho, hata kama ndicho tu ulicho nacho kwa ajili ya kesho. Tunapaswa kuwaonyesha waumini wenzetu rehema. Tukiwaonyesha rehema, Mungu naye huturehemu. Mithali 19:17 inasema, “Amhurumiaye maskini humkopesha Bwana, naye atamlipa kwa tendo lake jema.” Sehemu ya mwisho ya Mithali 11:25 inasema, “Anyweshaye atanyweshwa yeye mwenyewe.” Hata hivyo, tukumbuke tusimsaidie mtu anayeteseka kwa sababu ya dhambi yake mwenyewe na nidhamu ya Mungu. Katika kitabu cha Yona tunaona watu waliowasaidia wale waliomwasi Mungu kwa makusudi na waliokuwa chini ya nidhamu yake wakipatwa na matatizo pamoja nao. Mungu alimwamuru Yona aende Ninawi, lakini Yona hakutaka, akapanda meli iliyokuwa ikielekea upande mwingine. Mungu akaleta dhoruba kubwa ili kuonyesha kwamba kutotii kwa Yona ndiko kulikosababisha. Ingawa wafanyakazi wa meli walisita mwanzoni kumtupa baharini, hatimaye walifanya hivyo na kupata hasara kubwa kwa kutupa mizigo yao yote baharini. Vivyo hivyo, kuwasaidia walio chini ya nidhamu ya Mungu kunaweza kutuletea matatizo, kwa hiyo lazima tusikilize kwa makini Roho Mtakatifu. Tunapaswa pia kuwahurumia walioshindwa, wagonjwa, walio chini, waliotengwa na wasioamini ambao bado hawajaokolewa. Dunia huwakaribisha waliofanikiwa lakini huwapa kisogo walioshindwa.
Mwanzoni watu wanaweza kusaidia mara chache, lakini kushindwa mara kwa mara mara nyingi husababisha kupuuzwa na kutendewa vibaya. Mwamini anapojikwaa, hata hivyo, hatupaswi kumwacha wala kumdharau. Badala yake, tumjibu kwa upendo na uchangamfu. Tuwahurumie wagonjwa na kuwaombea, na tuwahubirie wasioamini hata wanapotutesa na kututukana. Watu hawa hututesa kwa kutokujua; tusipowahurumia na kuwahubiria, wataangamia milele. Pia tuwaombee kwa moyo wa rehema roho nyingi duniani zisizoishi katika kweli. Hii ndiyo rehema ambayo Mungu anataka tuonyeshe. Ndugu wapendwa, leo tumeangalia heri ya tano: “Heri wenye rehema.” Yohana 13:34 inasema, “Amri mpya nawapa, mpendane; kama vile nilivyowapenda ninyi, nanyi mpendane vivyo hivyo.” Wale wanaojua upendo wa Bwana kwa kawaida huonyesha upendo na rehema hiyo kwa wengine. Unapokuwa mwenye rehema, harufu nzuri ya Kristo itatoka kwako. Kama vile waridi lichanuavyo nyikani, upendo wa Bwana wenye joto na upole utachanua na kuwaletea wengi uzima na faraja katika nyakati hizi ngumu.
Mungu atakumbuka matendo yenu, atawarehemu na kuwabariki katika mambo yote. Atawasamehe makosa yenu yote, atawapa mahitaji yenu na kuleta baraka tele katika kazi na biashara zenu. Mungu atabadilisha udhaifu wenu na kuwafanya imara rohoni na mwilini. Mwe waumini wote wanaotenda na kuishi kwa rehema mioyoni mwenu. Ninaomba katika jina la Bwana mpokee rehema nyingi na baraka kutoka kwa Mungu mwenye upendo mwingi.
